Het klinkt misschien aantrekkelijk dat je met 10.000 uur oefenen ergens expert in kan worden, maar dat wisselt sterk per domein én per persoon.

De Zweedse psycholoog Ericsson deed onderzoek naar het ‘uitblinken’ in iets. Hij beweerde daarbij enkele jaren geleden dat individuele verschillen in prestaties verklaard kunnen worden door verschil in oefening. Vervolgens heeft schrijver Malcom Gladwell, in het boek ‘Uitblinkers’ (Gladwell, M. 2010), dit omarmt: hij zag wel iets in de theorie dat training aan de basis ligt van genialiteit. Bij bedacht de ‘10.000-uur regel’. Sindsdien is het een veelgebruikte stelregel. Een stelregel die niet juist is, zo schrijft nu ook Ericsson: Gladwell heeft zijn oorspronkelijke onderzoek niet goed begrepen.

Dit betekent dat zij niet niet simpelweg bezig geweest met het 10.000 uur herhalen van een oefenen (‘zesjescultuur’), maar doelbewust bezig zijn geweest om tot een hoger niveau te komen – en vaak nog wel meer dan 10.000 uur: een vioolspeler op topniveau zit vaak aan de 15.000+ uur. Het woord ‘doelbewust’ is hierin erg belangrijk: een zeer ervaren arts die al jaren een bepaalde operatie uitvoert, zal dit niet per definitie beter kunnen dan een geneeskunde student die net is afgestudeerd. Sterker nog: Mensen die niet doelbewust met iets bezig blijven, kunnen soms zelfs relatief minder goed worden in iets – zo komt uit onderzoek naar voren, aldus Ericsson. Daarbij is ook belangrijk om op te merken Ericsson erg sterk geloofd in nurture (aanleren), terwijl uit andere onderzoeken ook naar voren komt dat nature (aangeboren) wel degelijks een bepalende rol kan spelen.

Zowel het aantal uren als überhaupt de maakbaarheid van de menselijke expertise zijn dus een mythe, al kun je uiteraard wel beter ergens in worden door (doelbewust) te oefenen.

Bronnen
http://www.vernieuwenderwijs.nl/doelbewuste-training-de-maakbaarheid-van-het-menselijk-brein/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25003214

De Bruyckere, P., Kirschner, P. & Hulshof, C. (2019). Juffen zijn toffer dan meesters. Nog meer mythes over leren en onderwijs . Amsterdam, Nederland: Lannoo Campus | Anderz.