De executieve functies zijn een aantal functies met een neurologische basis, die samenwerken bij het leiden en coördineren van onze inspanningen om een doel te bereiken. Ze hebben veel invloed op het leren.

Onder de executieve functies wordt in de literatuur het volgende verstaan:  ‘De term executieve functies is een containerbegrip voor de mentale processen die een superviserende rol hebben bij het denken en het gedrag. Ze omvatten een aantal functies met een neurologische basis, die samenwerken bij het leiden en coördineren van onze inspanningen om een doel te bereiken.’ (Cooper-Khan & Foster, 2014, p23).  Ander gezegd is het iemand zijn of haar vermogen om te plannen, een strategie te bedenken, effectief te reageren op veranderingen etc. De executieve functies regelen bijvoorbeeld het starten met een taak en het vasthouden van de aandacht. Het kan worden vergeleken met de taken van een ondernemer van een groot bedrijf.

In de literatuur wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende executieve functies (Dawson & Guare, 2009):

  • Respons-inhibitie: het vermogen om na te denken voor je iets doet.
  • Werkgeheugen: de vaardigheid om informatie in het geheugen te houden bij het uitvoeren van complexe taken.
  • Emotieregulatie: het vermogen om emoties te reguleren om taken te voltooien of gedrag te controleren.
  • Flexibiliteit: de vaardigheid om je aan te passen aan veranderende omstandigheden.
  • Volgehouden aandacht: de vaardigheid om aandacht te blijven schenken aan een situatie of taak.
  • Taakinitiatie: het vermogen om op tijd en op een efficiënte manier aan een taak te beginnen.
  • Planning/prioritisering: de vaardigheid om bij een planning hoofd- en bijzaken te onderscheiden.
  • Organisatie: het vermogen om op de hoogte te blijven van informatie of benodigde materialen en overzicht te behouden.
  • Timemanagement: de vaardigheid om in te schatten hoe je je tijd het beste kunt verdelen om een deadline te halen.
  • Doelgericht gedrag: het vermogen om een doel te formuleren en dat te realiseren ondanks tegengestelde belangen.
  • Metacognitie: het vermogen om van zelfmonitoring en zelfevaluatie.

De executieve functies verschillen per persoon. Veel leerlingen die in het onderwijs ‘boven zichzelf uitstijgen’ hebben relatief sterke executieve functies.

 

Bronnen

https://www.vernieuwenderwijs.nl/executieve-functies-als-voorspeller-schoolsucces/